नेपाल नोटरी पब्लिक परिषद्

नोटरी पब्लिकको प्रमाणपत्र लिन आवश्यक योग्यता

नेपाल नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १२ मा नोटरी पब्लिक हुनका लागि देहायको योग्यता तोकीएको छ । यो योग्यता प्राप्त व्यक्तिले पनि ऐन, नियमले तोकेको प्रकृया पूरा गरेपछि मात्र नोटरी पब्लिकको प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सक्छन् ।

-क) सात वर्षअटुट रूपमा कानून व्यवसाय गरेको कानून व्यवसायी, वा 
-ख) नेपाल न्याय सेवाको कम्तीमा राजपत्रांकित द्वितीय श्रेणीको पदमा रही सेवाबाट अलग भएको व्यक्ति । 
नोटरी पब्लिकको अयोग्यताः
नेपाल नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १३ मा नोटरी पब्लिकको अयोग्यता तोकीएको छ । संक्षिप्त रुपमा ती अयोग्यताहरु यसप्रकार छन्ः
-क) अनुवादक नोटरी पब्ल्िकको लागि दफा ११ बमोजिमको परीक्षा उत्तर्ीण्ा नगरेको, 
-ख) दफा १२ बमोजिमको योग्यता नभएको, 
-ग) ज्यान, चोरी, डाँका, कीर्ते, जालसाजी, भ्रष्टाचार, जबरजस्ती करणी, लागू पदार्थको ओसार-पसार तथा सेवन, जीउ मास्ने बेच्ने वा यस्तै प्रकृतिका अन्य संगीन अपराध गरे वापत अदालतबाट कसूरदार ठहरी सजायँ पाएको, 
-घ) असल चालचलन नभएको, 
-ङ) गैर नेपाली नागरिक, 
-च) साहूको दामासाहीमा परेको, र 
-छ) मानसिक सन्तुलन ठीक नभएको ।

नोटरी पब्लिकको प्रमाणपत्र प्राप्त गर्ने प्रकृया

नोटरी पब्लिकको प्रमाणपत्र प्राप्त नगरी कसैले पनि नोटरी पब्लिक सम्बन्धी कार्य गर्न नपाउने व्यवस्थ्ाा नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १० मा व्यवस्था गरिएको छ । साथै नोटरी पब्लिकको प्रमाणपत्र लिनका लागि नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १२ को योग्यता पुगेका व्यक्तिहरुले नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १४ बमोजिम तोकिएको दस्तुर संलग्न गरी तोकिए बमोजिमको ढाँचामा परिषद् समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । यस प्रकार निवेदन परेमा परिषद्ले सो निवेदन जाँचबुझ गरी सिफारिस गर्न तोकिए बमोजिमको एक समिति गठन गर्नेछ । उक्त समितिले निवेदकलाई प्रमाणपत्र दिन सिफारिस गरेमा र त्यसरी गरेको सिफारिस जाँचबुझ गर्दा मनासिब देखिएमा परिषद्ले नोटरी पब्लिक सम्बन्धी आवश्यक तालिम प्रदान गरी निवेदकसँग नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १७ बमोजिमको जमानत लिई तोकिएको ढाँचामा प्रमाणपत्र दिनेछ । तर अनुवादक नोटरी पब्लिकको हकमा निजहरुले नोटरी पब्लिक परिषद्ले संचालन गर्ने अनुवाद सम्बन्धी लिखित परीक्षामा सहभागी भई उत्तीणा हुनुपर्नेछ । अनि मात्र ती आवेदकहरु तालिममा सहभागी भई अनुवाद सहितको नोटरी पब्लिकको प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सक्नेछन् ।
अनुवादक नोटरी पब्लिकको लागि परीक्षा उत्तीणा गर्नु पर्ने ः 
नोटरी पब्लिकको काममध्ये अनुवाद गर्ने र परिषद्ले तोकेको अन्य खास काम गर्न प्रमाणपत्र लिन चाहने व्यक्तिले नोटरी पब्लिक सम्बन्धी परीक्षा उत्तर्ीण्ा गर्नुपर्ने व्यवस्था नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा ११ मा व्यवस्था गरिएको छ । हाल नेपाली भाषाबाट अंग्रेजी भाषामा अनुवाद-प्रथम पत्र तथा अंग्रेजी भाषाबाट नेपाली भाषामा अनुवाद-दोस्रो पत्र गरि दुइ वटा १०० अंकभार रहनेगरि लिखित परीक्षा संचालन गरिने व्यवस्था गरिएको छ । अनुवादक नोटरी पब्लिक परीक्षामा सहभागी परीक्षार्थीले प्रत्येक पत्रमा कमितमा ८० प्रतिशत अंक प्राप्त गरी उत्तीणा गरेपछि मात्र नोटरी पब्लिकको लागि सञ्चालन गरिने तालिममा सहभागी भई अनुवादक सहितको प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सक्नेछन् ।

प्रमाणपत्रको अवधि र नवीकरण

नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १४ बमोजिम दिइएको प्रमाणपत्रको अवधि पाँच वर्षो हुने र उक्त प्रमाणपत्र नवीकरण गर्नुपर्ने व्यवस्था नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १२ मा उल्लेख गरिएको छ ।

नोटरी पब्लिकले गर्न सक्ने काम

नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १९ मा नोटरी पब्लिकले गर्नसक्ने कार्यहरु व्यवस्था गरिएको छ । जसअनुसार नोटरी पब्लिक प्रमाणपत्र लिएका नोटरी पब्लिकहरुले देहायका कार्यहरु गर्न सक्नेछनः

-क) कुनै लिखत प्रमाणीकरण गर्न, 
-ख) एक भाषामा लेखिएको कागजात अर्को भाषामा अनुवाद गर्न, र 
-ग) कुनै सक्कल कागजातको नक्कल प्रमाणित गर्न । तर खण्ड -ख) बमोजिमको अनुवाद सम्बन्धी कार्य केवल अनुवादक नोटरी पब्लिकले मात्र गर्न पाउने छन् । 
प्रत्येक नोटरी पब्लिकहरुको कार्यक्षेत्र -काम गर्ने जिल्ला) नोटरी पब्लिकको प्रमाणपत्रमा नै उल्लेख गरिएको हुन्छ । त्यसैले आफ्नो कार्यक्षेत्र बाहिर गएर कसैले पनि नोटरी पब्लिकको कार्य गर्न हुँदैन । नोटरी पब्लिकको प्रमाणपत्र नलिई कसैले पनि नोटरी पब्लिक सम्बन्धी कार्य गर्न हुँदैन ।

नोटरी पब्लिकको जिम्मेवारी

नोटरी पब्लिक सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा २५ र नोटरी पब्लिक सम्बन्धी नियमावली, २०६३ को नियम २३ मा नोटरी पब्लिकले प्रतिवेदन पेश गर्नुपर्ने व्यवस्थ्ाा गरेकोछ । जसअनुसार नोटरी पब्लिकले आफूले गरेको काम कारबाहीको वाषिर्क प्रतिवेदन तयार गरी प्रत्येक वर्षो वैशाख मसान्तसम्ममा सम्बन्धित जिल्ला अदालत र नोटरी पब्लिक परिषद् समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । अचल सम्पत्तिको हक हस्तान्तरण सम्बधी लिखत प्रमाणीकरण गर्ने नोटरी पब्लिकले आफूले गरेको काम कारबाहीको विवरण प्रत्येक महिना सम्बन्धित् मालपोत कार्यालयमा पठाउनु पर्नेछ ।

Download This File!